|
Tereny, na których położona jest gmina Adamów, były we wczesnym średniowieczu gęsto zalesione, co w znacznym stopniu hamowało rozwój osadnictwa. Największe nasilenie lokacji na tym terenie miało miejsce w pierwszej połowie XVI wieku. W tym czasie z ziemi radomskiej przybyli tu Rusieccy herbu Rawicz(na zdj.) i w 1539 roku na podstawie przywileju lokacyjnego od króla Zygmunta Starego założyli miasto Jadaromin, którego nazwę utworzono z połączenia imion Jadama (Adama) i Hieronima Rusieckich. Później nazwę miasta przekształcono na Jadamów (ok. 1543), a następnie Adamów (ok. 1617).
Parafia w Adamowie powstała w 1545 roku na podstawie aktu erekcyjnego wydanego w Gnieźnie przez Prymasa Polski Piotra Gamrata(na zdj.). W tym czasie wybudowano pierwszy kościół drewniany. Po Rusieckich właścicielami Adamowa zostali Firlejowie. W XVIII i XIX wieku tereny te należały wraz z miastem do rodu Krasińskich, a następnie drogą spadku przeszły w posiadanie książąt Czartoryskich. W 1796 roku staraniem biskupa Adama Krasińskiego, rozpoczęto budowę nowego, murowanego kościoła. Na skutek zamieszek wojennych budowę przerwano i ukończono dopiero w 1858 roku przy pomocy finansowej właściciela dóbr adamowskich - Ludwika Krasińskiego(na zdj.). Konsekracja świątyni p.w. Podwyższenia Krzyża św. miała miejsce w 1860 roku.
W latach 1864-1868 przeprowadzono akcję uwłaszczeniową, obejmującą również mieszczan, którzy zostali uwolnieni od powinności wobec dotychczasowego właściciela Ludwika Krasińskiego. W 1869 roku ukaz carski pozbawił Adamów praw miejskich, których przez lata nie dało się odzyskać. Obecnie Adamów, poprzez swój rozwój i znaczenie w regionie, jest predystynowany do przywrócenia mu praw miejskich.
Do niezwykle interesujących miejscowości gminy należy Wola Gułowska. Znajduje się tu zespół klasztorny O.O. Karmelitów Trzewiczkowych pochodzący z połowy XVII wieku. W 1645 roku władze kościelne podjęły decyzję o erekcji konwentu O.O. Karmelitów w Woli Gułowskiej, choć fundacje na jego budowę miały miejsce już w 1633 roku oraz w latach następnych i pochodziły od Ludwika, Stanisława i Mikołaja Krasińskich. Wśród możnych fundatorów klasztoru z II połowy XVII i początku XVIII wieku należy wymienić: Eufrozynę Firlejową, kasztelanową lubelską, Mikołaja Firleja oraz Michała Krasowskiego. Dzisiaj zespół klasztorny znany jest jako sanktuarium maryjne, przechowujące średniowieczny obraz matki Boskiej z dzieciątkiem, ukoronowany w imieniu papieża Jana pawła II przez prymasa Polski Józefa glempa w 1982 roku. W Woli Gułowskiej dzierżawił niewielki folwark w II połowie XIX wieku Józef Sienkiewicz, ojciec naszego wielkiego pisarza. Tu w roku 1873 zmarła Stefania z Cieciszowskich - matka Henryka Sienkiewicza, która została pochowana na cmentarzu w niedalekiej Okrzei.
Na terenie Gminy Adamów rozegrały się ostatnie walki wojny obronnej w 1939 roku prowadzone przez Samodzielną Grupę Operacyjną "Polesie", dowodzoną przez gen. brygady Franciszka Kleeberga. Szczególnie zacięty bój stoczono o Wolę Gułowską w dniach 4 i 5 października 1939 roku. Wybudowany na terenie wsi Dom Kultury nosi nazwę Domu "Pomnika Czynu Bojowego Kleeberczyków" i jest siedzibą m.in. Muzeum Czynu Bojowego Kleeberczyków. W Domu Kultury mieści się również Izba Regionalna i Galeria rzeźby Ludowej, ponieważ kilka miejscowości gminy, Budziska, Sobiska to znane i cenione ośrodki rzeźby ludowej.
 |
| 6 V 1539 r. |
Król Zygmunt Stary zezwolił Adamowi i Hieronimowi Rusieckim na założenie miasta Jadaromin |
| 1543 rok |
W Źródłach historycznych pojawia się nazwa Adamów |
| 1545 rok |
Hieronim Rusiecki wystąpił do arcybiskupa krakowskiego Piotra Gamrata z prośbą o erygowanie parafii w Adamowie |
| 26 VIII 1545 r. |
Zatwierdzenie parafii Adamów, w której skład wchodziły: Dębowska Wola, Ruszcza, Turzystwo, Czarna(Wola Gułowska), Konorzatka, Gułów, Dąbrowica, Lipiny, Wola Sobiska i Dębowica |
| 1569 rok |
Adamów pojawił się w rejestrach poborowych miast województwa sandomierskiego. Miasto liczyło wtedy 415 mieszkańców |
| 1576 rok |
Liczba mieszkańców Adamowa wzrosła do 700 |
| XVII-XVIII w. |
Adamów był własnością Krasińskich. Od nich przeszedł z czasem drogą spadków w ręce spokrewnionych książąt Czartoryskich, następnie już w czasie zaborów stał się własnością publiczną |
| 1617 rok |
Ukończono budowę klasztoru oo. Karmelitów w Woli Gułowskiej |
| 1653 rok |
W źródłach pisanych pojawia się nazwa Adamów |
| 12 XII 1869 r. |
Na polecenie cara Komitet Urządzający w Królestwie Polskim zabrał Adamowowi prawo miejskie, włączono go do gminy Gułów |
| 10 IX 1873 r. |
Uchwała o utworzeniu szkoły w gminie Adamów |
| 17 V 1880 r. |
Przeniesiono siedzibę gminy z Gułowa do Adamowa |
10-15 VIII
1915 r. |
Przez Adamów przetoczył się front wojenny. Po ustąpieniu wojsk rosyjskich wkroczyły oddziały austriackie a po nich niemieckie |
| 1918 rok |
Zakończenie okupacji niemieckiej |
| 1928 rok |
Po odzyskaniu niepodległości Gmina Adamów weszła w skład województwa lubelskiego, powiatu łukowskiego |
| 2-5 X 1939 r. |
Ostatnia bitwa kampanii wrześniowej w okolicach Kocka, Serokomli, Woli Gułowskiej i Adamowa |
| IV 1943 r. |
Pożar w Adamowie wzniecony prawdopodobnie od wysypanych węgli z żelazka. Spaliło się całe śródmieście, budynek Urzędu Gminy, szkoła i dużo domów mieszkalnych |
| 1944 rok |
Po wyzwoleniu gmina Adamów weszła w skład województwa lubelskiego, powiatu łukowskiego |
| 1975 rok |
Gmina Adamów znalazła się w granicach województwa siedleckiego |
| 1 I 1999 r. |
Gmina Adamów ponownie weszła w skład województwa lubelskiego, powiatu łukowskiego |
| XII 2004 r. |
Gminę Adamów zamieszkiwało 6258 osób w 17 sołectwach i 28 miejscowościach |
|
|